Wet van 22 april 2026 tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de introductie van een tweestatusstelsel en het aanscherpen van de vereisten bij nareis (Wet invoering tweestatusstelsel)

De Wet invoering tweestatusstelsel is op 22 april 2026 vastgesteld en wijzigt de Vreemdelingenwet 2000 ingrijpend. De wet introduceert een zogenoemd tweestatusstelsel, waarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen vluchtelingen in de zin van het Vluchtelingenverdrag (die een zwaardere bescherming genieten) en personen die subsidiaire bescherming ontvangen. Subsidiair beschermden krijgen naar verwachting een beperkter pakket aan rechten en mogelijk een kortere of minder sterke verblijfsstatus. Daarnaast worden de voorwaarden voor nareis — de mogelijkheid voor erkende vluchtelingen om gezinsleden naar Nederland te laten overkomen — aanzienlijk aangescherpt.

Voor MKB-ondernemers is deze wet met name relevant als je medewerkers in dienst hebt die een verblijfsvergunning hebben op asielgronden, of als je in sectoren actief bent waar relatief veel mensen werken met zo'n verblijfsstatus, zoals de zorg, bouw en zakelijke dienstverlening. Medewerkers met een subsidiaire beschermingsstatus kunnen te maken krijgen met gewijzigde verblijfsrechten, kortere geldigheidsduur van hun vergunning, of aangepaste mogelijkheden om familieleden naar Nederland te laten komen.

De aangescherpte nareisregels kunnen indirect effect hebben op de beschikbaarheid en stabiliteit van je personeel. Als gezinshereniging moeilijker wordt, kan dit zorgen voor persoonlijke onzekerheid bij medewerkers, wat zijn weerslag kan hebben op ziekteverzuim, productiviteit en personeelsverloop. Als werkgever met statushouders in dienst is het verstandig om hierover proactief het gesprek aan te gaan met je HR-adviseur of bedrijfsjurist.

Hoewel de directe nalevingsrisico's voor MKB-ondernemers beperkt zijn — de wet richt zich primair op de overheid en vreemdelingenrechtelijke procedures — is het wel belangrijk om tijdig te controleren of verblijfsvergunningen van medewerkers geldig blijven onder het nieuwe stelsel. Verlopen of gewijzigde verblijfsvergunningen kunnen namelijk gevolgen hebben voor de arbeidsrechtelijke situatie: het in dienst houden van een medewerker zonder geldige verblijfs- en werkvergunning is een overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV) en kan leiden tot hoge boetes.