Softwaresysteem GACS verplicht voor utiliteitsgebouwen

De nieuwe GACS-verplichting heeft grote gevolgen voor MKB-ondernemers met utiliteitsgebouwen. Het gaat om kantoren, winkels, magazijnen en andere bedrijfsgebouwen met verwarmings- of airconditioningsystemen met een vermogen van meer dan 290 kW. Deze regel komt voort uit Europese wetgeving (EPBD III) en is bedoeld om energieverbruik te verlagen en gebouwen slimmer te maken.

Een GACS (gebouwautomatiserings- en controlesysteem) is veel meer dan een simpele thermostaat. Het systeem moet continu je energieverbruik monitoren, opslaan en waar nodig aanpassen. Ook moet het de energieprestatie van je gebouw controleren, technische problemen detecteren en concrete verbetervoorstellen doen. Daarnaast moet het kunnen samenwerken met andere technische systemen in je gebouw, ongeacht het merk of de fabrikant.

De impact van niet-naleving kan aanzienlijk zijn. Hoewel de exacte sancties nog niet volledig duidelijk zijn, gaat het om een wettelijke verplichting die waarschijnlijk gehandhaafd wordt via het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit betekent dat overtredingen kunnen leiden tot dwangsommen, boetes of zelfs stillegging van je bedrijfsactiviteiten. Bovendien loop je het risico op problemen bij verkoop of verhuur van je pand, omdat compliance met energievoorschriften steeds belangrijker wordt voor kopers en huurders.

De voorbereiding op deze nieuwe regel vraagt een grondige aanpak. Je moet eerst vaststellen of je installatie onder de 290 kW-grens valt, wat vaak technische expertise vereist. Vervolgens moet je je huidige gebouwbeheersysteem laten beoordelen om te zien of het al voldoet aan de GACS-eisen of dat er aanpassingen of vervanging nodig zijn. De implementatie kan enkele maanden duren, vooral als er nieuwe hardware geïnstalleerd moet worden of als verschillende systemen gekoppeld moeten worden. Plan daarom ruim vóór de deadline van januari 2026 om onverwachte vertragingen op te vangen.